პრაქტიკული გამოცდა — მოედანი და ქალაქი
2022 წლის აპრილიდან B კატეგორიის პრაქტიკული გამოცდა ორ სავალდებულო ეტაპად ტარდება და თანმიმდევრობა ფიქსირებულია: ჯერ დახურული მოედანი ექვსი ფიგურით, შემდეგ — მართვა რეალურ საგზაო მოძრაობაში, ქალაქის ქუჩებზე. A, A1, A2 და B1 კატეგორიებზე მხოლოდ მოედანი ბარდება.
ამ გვერდზე ორივე ეტაპია დეტალურად გარჩეული: ფიგურების სქემები და ტექნიკა ნაბიჯ-ნაბიჯ, შეფასების სისტემა, ვადები და პრაქტიკული რჩევები გამოცდის დღისთვის.
მთელი გზა ვადებით
- თეორიული გამოცდა. ჩაბარების შემდეგ გაქვს 30 კალენდარული დღე მოედნის ეტაპის ჩასაბარებლად. თუ ამ ვადაში ვერ მოასწარი — თეორია თავიდან იქნება ჩასაბარებელი.
- პირველი ეტაპი — მოედანი. უფასოა. ჩაჭრის შემთხვევაში ხელახლა გასვლა შეგიძლია ყოველ 7 დღეში, სანამ 30-დღიანი ვადა არ ამოიწურება.
- ლოდინის პერიოდი. მოედნის ჩაბარებიდან ქალაქის ეტაპამდე უნდა გავიდეს მინიმუმ 15 დღე — ეს დრო ქალაქში ვარჯიშისთვისაა. ვისაც ლოდინი არ უნდა, დაჩქარებული ჩაბარების საფასურია 160 ლარი. ქალაქის ეტაპის ჩასაბარებლად ჯამში გაქვს 365 კალენდარული დღე.
- მეორე ეტაპი — ქალაქი. ყოველი დანიშნული ცდა 90 ლარი. ჩაჭრის შემდეგ ახალი ცდა — არა უადრეს 30 დღისა. ჯავშნის გაუქმება უფასოა გამოცდამდე 72 საათით ადრე მაინც.
- მართვის მოწმობა. ორივე ეტაპის ჩაბარების შემდეგ იღებ B კატეგორიის მოწმობას.
პირველი ეტაპი — მოედანი
მოედანზე ექვსი ფიგურაა და ექვსივე უნდა შეასრულო. შეფასება ასე მუშაობს: იწყებ 100 ქულით და ყოველ შეცდომაზე საჯარიმო ქულები გაკლდება. შედეგი დადებითია, თუ დაგროვილი საჯარიმო ქულა 39-ს არ აღემატება; 40 ან მეტი — ჩაჭრა.
| საჯარიმო ქულა | ტიპური დარღვევა |
|---|---|
| ≈5 | მცირე უზუსტობა მანევრისას — წყვეტილი, არამდორე მოძრაობა, ზედმეტი კორექტირება |
| ≈10 | მართვის შეცდომა — მაგალითად, ძრავის ჩაქრობა ან არასწორი გადაცემა |
| ≈15 | ფიგურის საზღვრის გადაკვეთა, კონუსზე შეხება, მანქანაზე კონტროლის დაკარგვა |
| ≈20 | ფიგურის შეუსრულებლობა |
ზუსტი მნიშვნელობა კონკრეტულ დარღვევაზეა დამოკიდებული — ცხრილი მიახლოებით დონეებს აჩვენებს.
ქვემოთ თითოეული ფიგურაა გარჩეული: სქემა, ტექნიკა ისე, როგორც კარგი ინსტრუქტორი აგიხსნიდა, და შეცდომები, რომლებზეც ყველაზე ხშირად ჯარიმდებიან.
1 პარალელური პარკირება
- ნელა ჩაუარე ბოქსს და გაჩერდი მის პარალელურად: გვერდითი დაშორება 0,5–1 მეტრი, შენი უკანა ბორბალი ბოქსის შესასვლელ (წინა) კიდეს გასწორებული.
- ჩართე უკუსვლა, შეამოწმე ორივე სარკე და მხოლოდ ამის შემდეგ დაიძარი.
- საჭე ბოლომდე ბოქსის მხარეს და ძალიან ნელა დაიწყე უკუსვლა.
- ორიენტირი: როგორც კი ბოქსის მოპირდაპირე მხარეს არსებულ სარკეში ბოქსის შორეული კუთხე გამოჩნდება, საჭე გაასწორე და სწორად ჩადი.
- როცა უკანა ბორბალი ბოქსის კიდეს მიუახლოვდება (ბოქსისკენა სარკეში ხედავ), საჭე ბოლომდე საპირისპირო მხარეს.
- შედი ბოქსში, სანამ მანქანა საზღვრების პარალელური გახდება, და გაასწორე თვლები.
- საჭიროებისას ერთი მოკლე წინსვლით დაასრულე პოზიცია — მანქანა მთლიანად ბოქსში უნდა იდგეს.
ტიპური შეცდომები:
- კონუსზე შეხება ან საზღვრის გადაკვეთა;
- მანქანა ბოლომდე ვერ შევიდა ბოქსში — გაბარიტი ხაზზე რჩება;
- ზედმეტად ბევრი კორექტირება წინ-უკან;
- უკუსვლის დაწყება სარკეების შეუმოწმებლად;
- ძრავის ჩაქრობა.
2 ზიგზაგი
- შედი ფიგურაში ნელა — პირველი გადაცემა სავსებით საკმარისია; მექანიკაზე სიჩქარეს გადაბმულობის სატერფულით არეგულირებ.
- მზერა შორს გქონდეს: უყურე არა უახლოეს კონუსს, არამედ ერთი-ორი კონუსით წინ.
- საჭის მოხვევა დაიწყე ადრე — სანამ კონუსს გაუსწორდები, და არა მასთან მისვლისას.
- თითოეულ კონუსს შედარებით ახლოს ჩაუარე — ასე მეტი ადგილი დაგრჩება შემდეგი მოსახვევისთვის.
- საჭე იმუშავე მდორედ და რიტმულად: მოხვევა — გასწორება — მოხვევა საპირისპირო მხარეს.
- ბოლო კონუსის შემდეგ გაასწორე მანქანა და მშვიდად დაასრულე ფიგურა.
ტიპური შეცდომები:
- კონუსზე შეხება ან წაქცევა;
- გვერდითი საზღვრის გადაკვეთა;
- გაჩერება ფიგურის შუაში;
- მეტისმეტი სიჩქარე და ამის გამო დაგვიანებული საჭე;
- ძრავის ჩაქრობა.
3 შეზღუდული სიგანის შემოსაბრუნებელი უბანი
- შესვლისას მიუახლოვდი მარჯვენა საზღვარს — რაც უფრო მარჯვნივ დგახარ, მით მეტი ადგილი გაქვს მოსაბრუნებლად.
- საჭე ბოლომდე მარცხნივ და ნელა წაიწიე წინ. საჭის ბოლომდე მოხვევა ადგილზე დგომისასაც შეიძლება — ეს შეცდომად არ ითვლება.
- გაჩერდი მოპირდაპირე საზღვართან მიახლოებისას — ბამპერი ხაზს არ უნდა გასცდეს. ორიენტირი: ხაზი კაპოტს „შეუძვრება", როცა უკვე საკმაოდ ახლოსაა.
- საჭე ბოლომდე მარჯვნივ, ჩართე უკუსვლა და ნელა დაიხიე უკან — უყურე უკან, უკანა საზღვართან დროულად გაჩერდი.
- საჭე ისევ მარცხნივ, პირველი გადაცემა — და გამოდი ფიგურიდან საპირისპირო მიმართულებით.
- მთელი ფიგურის განმავლობაში იმოძრავე „ნაბიჯის" სიჩქარით — აქ სისწრაფე არავის აინტერესებს, სიზუსტე ფასდება.
ტიპური შეცდომები:
- საზღვრის გადაკვეთა ან კონუსზე შეხება;
- ზედმეტი „ქანქარაობა" — დაშვებულზე მეტი მანევრი;
- სწრაფი, უკონტროლო უკუსვლა უკან მოუხედავად;
- ძრავის ჩაქრობა.
4 ბოქსში უკუსვლით დგომა
- ნელა ჩაუარე ბოქსს მისი ხაზიდან დაახლოებით 1 მეტრის დაშორებით.
- გაჩერდი, როცა შენი მხრების ხაზი (დაახლოებით — უკანა ბორბალი) ბოქსის შორეულ კიდეს გასცდება.
- ჩართე უკუსვლა, საჭე ბოლომდე ბოქსის მხარეს და ნელა დაიხიე უკან — უყურე ბოქსისკენა სარკეს.
- როგორც კი მანქანა ბოქსის ღერძს გაუსწორდება — ორივე სარკეში ბოქსის გვერდითი ხაზები სიმეტრიულად ჩანს — საჭე გაასწორე.
- სწორად ჩადი ბოქსში; სარკეებით აკონტროლე, რომ ხაზებამდე მანძილი ორივე მხარეს თანაბარი იყოს.
- გაჩერდი დროულად — უკანა საზღვარს არ გასცდე. მანქანა მთლიანად ბოქსში უნდა იდგეს, თვლები გასწორებული.
ტიპური შეცდომები:
- ბოქსში ირიბად ჩადგომა ან ხაზზე დადგომა;
- კონუსზე შეხება, უკანა საზღვრის გადაკვეთა;
- ბოქსში ბოლომდე შეუსვლელობა;
- ზედმეტი კორექტირებები;
- სარკეების უგულებელყოფა უკუსვლისას.
5 რვიანი
- შედი ფიგურაში ნელა და აიღე მუდმივი, დაბალი სიჩქარე — რვიანი რიტმის ფიგურაა.
- მზერა მრუდის გასწვრივ, წინ გქონდეს — უყურე იქ, სადაც მიდიხარ, და არა კაპოტს.
- პირველ წრეზე საჭე თანაბრად მოხვეული დაიჭირე — ტრაექტორია წრიული უნდა გამოვიდეს, საზღვრებიდან თანაბარ დაშორებაზე.
- წრეების გადაკვეთის წერტილში საჭე მდორედ, მაგრამ საკმაოდ სწრაფად გადაიტანე საპირისპირო მხარეს — ეს ფიგურის მთავარი მომენტია.
- მეორე წრეზეც იგივე რიტმი და იგივე დაშორება შეინარჩუნე.
- გამოსვლისას გაასწორე მანქანა და მშვიდად დაასრულე ფიგურა.
ტიპური შეცდომები:
- შიდა ან გარე საზღვრის გადაკვეთა;
- საჭის დაგვიანებული ან მკვეთრი გადატანა გადაკვეთის წერტილში;
- გაჩერება ფიგურის შუაში;
- არათანაბარი სიჩქარე;
- ძრავის ჩაქრობა.
6 აღმართი (ესტაკადა)
- აუყევი აღმართს პირველი გადაცემით და გაჩერდი სტოპ-ხაზთან — მანქანა მთლიანად ფერდობზე უნდა იდგეს.
- დააფიქსირე მანქანა: ფეხი მუხრუჭზე, ჩართე ხელის მუხრუჭი.
- დაძვრა მექანიკაზე: გადაბმულობის სატერფული ნელა აუშვი „ჩაჭიდების" წერტილამდე — ძრავის ხმა ოდნავ დაიწევს და მანქანა „დაჯდება".
- დაამატე გაზი და პარალელურად მდორედ აუშვი ხელის მუხრუჭი — მანქანა უკან დაგორების გარეშე უნდა დაიძრას.
- ავტომატიკაზე ეს ბევრად მარტივია: ხელის მუხრუჭის აშვებასთან ერთად მშვიდად გადადი გაზზე.
- აღმართის თავზე სიჩქარეს ნუ მოუმატებ; დაღმართზე ჩადი ნელა, მუხრუჭით და არა გამორთული გადაცემით.
ტიპური შეცდომები:
- უკან დაგორება დასაშვებზე მეტად — შესამჩნევი დაგორება ფიგურის ჩაჭრას ნიშნავს;
- ძრავის ჩაქრობა დაძვრისას;
- სტოპ-ხაზთან გაუჩერებლობა ან ხაზის გადაცდენა;
- ხელის მუხრუჭის გამოუყენებლობა;
- დაღმართზე სწრაფად დაშვება.
მეორე ეტაპი — ქალაქი
ქალაქის ეტაპი მინიმუმ 25 წუთი გრძელდება და ტარდება ოფიციალურ საგამოცდო მარშრუტზე, რომელიც შსს-ის მინისტრის ბრძანებითაა დამტკიცებული. მარშრუტები მოქმედებს თბილისში, რუსთავში, ქუთაისში, ბათუმში, გორში, თელავში, ფოთსა და ოზურგეთში; 2026 წლის ივნისში ახალი მარშრუტები დაემატა ბათუმსა და გორში, ივლისში — გორსა და ოზურგეთში. მარშრუტები წინასწარაა გამოქვეყნებული — აუცილებლად გაიარე ინსტრუქტორთან ერთად.
შეფასება შეცდომების კლასებზეა აგებული:
| კლასი | მაგალითები | შედეგი |
|---|---|---|
| მსუბუქი | დაძვრამდე არ შეამოწმე, დაკეტილია თუ არა კარები; დაგვიანებული გადართვა პირველიდან მეორე გადაცემაზე; ღვედის ან სარკეების უზუსტობა | ჯამში 15 ან მეტი — ჩაჭრა |
| მძიმე | საჭეზე კონტროლის დაკარგვა; აკრძალული გასწრება მარჯვენა მხრიდან; შუქნიშნის, ნიშნის, მონიშვნის ან გამომცდელის მოთხოვნის დარღვევა | ერთიც საკმარისია ჩასაჭრელად |
| დისკვალიფიკაცია | გამომცდელის კანონიერი მითითების უგულებელყოფა; გამოუცხადებლობა ან დაგვიანება | გამოცდა წყდება |
ტექნიკური გამართულობის შემოწმება
მარშრუტზე გასვლამდე გამომცდელი 2 დავალებას მოგცემს მანქანის ტექნიკურ გამართულობაზე — წინასწარ გამოქვეყნებული, B კატეგორიისთვის 20-კითხვიანი ბანკიდან. პასუხი შეიძლება ჩვენებით ან სიტყვიერად გასცე. შეცდომა ან არცოდნა მხოლოდ 1 მსუბუქ შეცდომად ითვლება — ამაზე გამოცდა არ იჭრება, მაგრამ ორი წუთი მოძებნე და დაისწავლე, ტყუილად ნერვები რად გინდა. ტიპური დავალებები და მოკლე პასუხები:
ძრავის ზეთის დონე
გახსენი კაპოტი, ამოიღე ზეთსაზომი ღერო, მოწმინდე, ჩადე და ისევ ამოიღე — ზეთის კვალი MIN და MAX ნიშნულებს შორის უნდა იყოს. მოწმდება გაჩერებულ ძრავზე, სწორ ზედაპირზე.
სამუხრუჭე სითხის დონე
კაპოტის ქვეშ, საჭის მხარეს, გამჭვირვალე რეზერვუარია — სითხე MIN და MAX ნიშნულებს შორის უნდა იდგეს. გახსნა საჭირო არ არის, დონე გარედან ჩანს.
გამაგრილებელი სითხის დონე
გამაფართოებელ ავზზე MIN/MAX ნიშნულებია — დონე მათ შორის უნდა იყოს. მოწმდება ცივ ძრავზე; ცხელ ძრავზე ხუფის მოხსნა საშიშია.
საბურავების მდგომარეობა და წნევა
ვიზუალურად: დაზიანების გარეშე და ნორმალურად დაბერილი; პროტექტორის სიღრმე მინიმუმ 1,6 მმ. წნევის ნორმა მწარმოებლის ეტიკეტზეა — ჩვეულებრივ მძღოლის კარის წირთხლზე.
ფარები და განათება
ჩვენებით: ჩართე გაბარიტები და ახლო განათება, საჭიროებისას შორიც, და დაასახელე — მოწმდება, ყველა ფარა ანათებს თუ არა.
მოხვევის მაჩვენებლები და საავარიო სიგნალიზაცია
ჩართე მოხვევის მაჩვენებელი ჯერ ერთ, მერე მეორე მხარეს; საავარიო ღილაკზე ყველა მაჩვენებელი ერთდროულად უნდა აციმციმდეს.
სამუხრუჭე (სტოპ) სიგნალები
დააჭირე მუხრუჭის სატერფულს და სთხოვე ვინმეს შემოწმება, ან გამოიყენე ანარეკლი — კედელი, ვიტრინა, სხვა მანქანა უკან.
ხმოვანი სიგნალი
მოკლედ დააჭირე საჭეზე სიგნალის ღილაკს — უნდა ისმოდეს მკაფიოდ.
მინამწმენდები და მინის სარეცხი სითხე
ჩართე შემასხურებელი და მინამწმენდები — სითხე მინას უნდა შეესხუროს და ჯაგრისები გამართულად, ზოლების გარეშე წმენდდეს.
ხელის მუხრუჭი
აწიე ხელის მუხრუჭი — მკაფიო წინააღმდეგობა უნდა იგრძნობოდეს და მანქანას დგომისას აკავებდეს; ელექტრონულზე პანელზე ინდიკატორი ინთება.
რჩევები გამოცდის დღეს
- გამოიძინე. დაღლილი თავი მეტ მსუბუქ შეცდომას უშვებს, ვიდრე გამოუცდელი ხელი.
- დოკუმენტები წინა საღამოსვე მოამზადე — რა დაგჭირდება, ინფორმაციის გვერდზე ნახავ.
- მიდი მინიმუმ 15 წუთით ადრე. 15 წუთზე მეტი დაგვიანება გამოუცხადებლობად ითვლება — 90-დღიანი შეზღუდვით.
- ჩაჯდომისთანავე, დაძვრამდე: სავარძელი და საზურგე, სარკეები, ღვედი — ზუსტად ამ თანმიმდევრობით. ეს პირველივე წუთიდან ფასდება.
- შემოწმებები თვალსაჩინოდ გააკეთე. სარკეში ყურებისას ოდნავ თავიც მიაბრუნე — გამომცდელმა უნდა დაინახოს, რომ აკვირდები.
- ვარჯიშისას იფიქრე ხმამაღლა. ინსტრუქტორთან ხმამაღლა თქვი, რას აკეთებ და რატომ — გამოცდაზე იგივე მოქმედებები ავტომატურად გამოვა.
- ერთი შეცდომა კატასტროფა არ არის. მსუბუქი შეცდომების ლიმიტი 15-ია — პირველივე უზუსტობაზე ნუ „ჩაიკეტები", გააგრძელე მშვიდად.
- მოუსმინე გამომცდელს. მითითებები წინასწარ და მკაფიოდ ითქმის; თუ ვერ გაიგონე, გადაკითხვა შეცდომად არ ითვლება.